Parijs kent een verborgen geografie die zich tijdens modeshows slechts ten dele prijsgeeft. Een kaart waarop kleding het podium achter zich laat en terugkeert naar het ambacht, de geschiedenis en de ruimtes waarin ze tot leven kwam. Aan het einde van iedere zomer bieden de Europese Open Monumentendagen een zeldzame kans om de deuren naar die wereld te openen. Hoewel het initiatief zich inmiddels over het hele Europese continent uitstrekt, blijft de Franse hoofdstad bij uitstek het decor voor de dialoog tussen textiele creatie en architectonische grandeur. Uit de duizenden gratis bezoeken die gedurende één weekend worden aangeboden, selecteerden we vijf niet te missen haltes die een bijzondere blik achter de schermen van de Parijse mode bieden.
le19M, een duik in de métiers d’art van Chanel
Aan de rand van de hoofdstad groeide le19M uit tot een broedplaats voor uitzonderlijk vakmanschap. Tijdens de Open Monumentendagen opent het door Rudy Ricciotti ontworpen gebouw de ateliers van twee van zijn meest prestigieuze bewoners: Atelier Montex en Studio MTX. Atelier Montex, opgericht in 1949, belichaamt de verfijning van haute-coutureborduurwerk, uitgevoerd met de Lunéville-haak, met de naald of op de legendarische Cornely-machine. Dit weekend is van dichtbij te zien met hoeveel precisie dit eeuwenoude métier wordt beoefend — en hoe onverwachte, eigentijdse materialen hun weg vinden naar de meest delicate stoffen.
Maar de dialoog reikt verder dan mode alleen. Studio MTX, dat in 2013 binnen diezelfde structuur ontstond, voert de ervaring nog een stap verder door borduurwerk naar het domein van de interieurarchitectuur te vertalen. Draad en motief groeien hier uit tot monumentale structuren die de ruimte als het ware vormgeven. Als bekroning van het bezoek krijgen bezoekers bovendien een exclusieve preview van de tentoonstelling ‘Métamorphoses’, gewijd aan de creaties van Maison Michel ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van het huis — slechts enkele dagen voordat de expositie officieel haar deuren opent voor het grote publiek.
Espace Niemeyer, een geliefd decor van de modewereld
Modehuizen zijn voortdurend op zoek naar decors die hun creatieve ambities kunnen evenaren, en Espace Niemeyer behoort tot de locaties waar de grootste namen graag naar terugkeren. Van Saint Laurent en Off-White tot Maison Cléo: al meerdere seizoenen weten de markante lijnen van de Braziliaanse meesterarchitect Oscar Niemeyer de creatieve geesten van de modewereld te verleiden.
Het voormalige hoofdkwartier van de Franse Communistische Partij, midden in het 19e arrondissement, ontvouwt zich in golvende lijnen van gewapend beton en rond een iconische koepel, waaronder enkele van de meest radicale stilistische visies tot leven komen. De uitzonderlijke openstelling van het gebouw nodigt uit tot een vrije ontdekkingstocht door zijn futuristische volumes, aangevuld met een zorgvuldig samengesteld programma van lezingen, filmvertoningen en ontmoetingen. Zo ontvouwt zich niet alleen de visie van de architect, maar ook de manier waarop de hedendaagse mode zich dit nog altijd verrassend actuele erfgoed eigen maakt.
Een modewandeling van La Galerie Dior naar Palais Galliera
La Galerie Dior en Palais Galliera, het modemuseum van de stad Parijs, slaan de handen ineen voor een wandelroute onder begeleiding van een gespecialiseerde gids. Midden in de historische haute-couturewijk, op een steenworp afstand van de Champs-Élysées, brengt de route twee toonaangevende hoeders van het mode-erfgoed samen.
Aan de ene kant staat de museale precisie van Palais Galliera, met zijn wetenschappelijke benadering van de collecties; aan de andere kant het scenografische universum van het huis aan 30 avenue Montaigne, waar de nalatenschap van Christian Dior zich ontvouwt. Tijdens deze wandeling wordt duidelijk hoe de mode van vandaag voortdurend balanceert tussen het bewaren van het object en het vieren van de identiteit van een modehuis.
Achter de schermen bij warenhuis Printemps
Printemps Haussmann, sinds 1975 beschermd als historisch monument, laat zich tijdens deze bijzondere rondleiding van een heel andere kant zien. Achter zijn vertrouwde rol als warenhuis gaat een indrukwekkend samenspel van architectuur en techniek schuil, dat de ingenieuze werking van deze tempel van de Parijse consumptiecultuur blootlegt. De rondleiding voert door de ingewanden van het gebouw, van de majestueuze Salle des Machines en de ondergrondse galerijen tot het panoramische terras van Le 7e Ciel. Onderweg komen ook de recente restauraties tot leven, die de bloemrijke rotondes, de monumentale art-deco-trap en de schitterende glazen koepel uit 1910 hun oorspronkelijke glans hebben teruggegeven.
Dit jaar vormt de uitzonderlijke toegang tot de archieven van het warenhuis een hoogtepunt voor iedereen met een fascinatie voor de geschiedenis van stijl. De route loopt vervolgens vanzelf over in de tentoonstelling ‘Pas à pas’, die zich onder de koepel en over de loopbruggen van het warenhuis uitstrekt. De installatie is opgevat als een multisensorieel onderzoek naar de schoen en brengt creaties van ESMOD, historische objecten en bruiklenen van modehuizen samen. Zo wordt de sociale, artistieke en soms zelfs fetisjistische ontwikkeling van schoeisel door de eeuwen heen ontleed.
Wandelen door het Parijs van Yves Saint Laurent
Als afsluiting van deze selectie voert een wandeling van anderhalf uur door de favoriete wijk van Yves Saint Laurent en Pierre Bergé. Het verhaal begint op 26 september 1966, op 21 rue de Tournon, waar de couturier zijn allereerste boetiek voor prêt-à-porter opende. Het was veel meer dan een eenvoudige nevenlijn: hier kondigde zich een nieuw modetijdperk aan.
Van rue de Tournon tot rue Bonaparte volgt de wandeling het spoor van iconische adressen om uiteindelijk te eindigen op de Cour Carrée van het Louvre, ooit het toneel van de spectaculaire shows van het modehuis. Wie deze route volgt, begrijpt hoe de Rive Gauche uitgroeide tot het symbool van een bevrijde garderobe — een visie op kleding die tot op de dag van vandaag een groot deel van de Parijse allure bepaalt.
Vijf plekken, twee dagen, maar één onmiskenbare gedachte: mode in Parijs houdt niet op bij de etalages. Of je nu kiest voor de precisie van het handwerk bij le19M, de rauwe kracht van Espace Niemeyer of de historische straatstenen van de Rive Gauche, deze haltes herinneren eraan dat kleding bovenal een kwestie van architectuur is. Twee dagen om de blik aan te scherpen en Parijs opnieuw te bekijken door de lens van mode, ambacht en architectuur.
Door Julie Boone.
